De arbeidsinspectie

Vol liefde en goede bedoelingen ontvangen wij van maart tot en met oktober vrijwilligers als tijdelijke bewoners op de Maanhoeve. Het blijkt vaak een zeer betekenisvolle ervaring voor deze mensen, die van over de hele wereld bij ons komen. Op zoek naar zichzelf, met de vraag… wat voor leven wil ik eigenlijk leven. In ruil voor kost en inwoning helpen ze om de plek te verzorgen en ondertussen krijgen ze – zonder dat ze dat verwacht hadden – een retraite van een paar weken. 

In onderstaand filmpje van onze Mexicaanse Ian kun je ervaren wat zo’n paar weken op de Maanhoeve kunnen betekenen.

Maar de arbeidsinspectie zag iets anders…

Zo bleek vorig jaar, toen wij onverwacht bezoek kregen. Ze hadden op het online platform “worldpackers” gezien dat we plek bieden aan internationale vrijwilligers. Nadat we keurig uitlegden dat we de mensen niet uitbuiten, dat er geen sprake is van gezag, en dat iedereen vrij is om te gaan en te staan waar ze willen ontvingen we een brief. Daarin werd binnen 48 uur de paspoort-gegevens van alle niet-EU vrijwilligers gevorderd onder dreiging van een boete van duizenden euro’s per vrijwilliger. 

Er gebeurde veel van binnen, samen te vatten als heilige verontwaardiging. Dat is een spirituele beschrijving van het gevoel dat je woedend bent en vindt dat het legitiem is 😉. 

Tijdens het daaropvolgende bezoek legden we nogmaals uit hoe het werkt: bij ons is er geen sprake van arbeid, vaste taken, werktijden of gezagsverhouding en dus zijn jullie aan het verkeerde adres.

En de mensen van de arbeidsinspectie legden ons nogmaals uit hoe het werkt: Mensen van buiten de EU mogen niet werken zonder werkvergunning, ook geen vrijwilligerswerk. Ook niet als ze het zelf graag willen. Een Braziliaan die frambozen plukt in de moestuin voor het gezamenlijk ontbijt levert een boete op van duizenden euro’s tenzij hij een Portugees paspoort heeft. Ook mensen uit het het Verenigd Koninkrijk of de VS mogen niet, tenzij ze alleen maar aanwezig zijn. Maar als ze een schoffel vasthouden zijn we de sjaak. Dat moeten we zelfs ‘actief voorkomen’. 

We vroegen nog of er misschien een mogelijkheid was om af te wijken van de regels. We snappen ook wel dat het niet de bedoeling is om bv gratis arbeidskrachten te werven voor je hotel of restaurant om zo de concurrentie te slim af te zijn. Of de goede intentie misschien leidend kon zijn? Maar zo werkt het niet. Ze hebben geen bevoegdheid om af te wijken. Je kunt alleen in bezwaar als je een boete krijgt. Dat zal wel zijn om te voorkomen dat je ze om kunt kopen.

Marcel en ik zijn er flink door geraakt in allerlei oude stukken. Niet gezien worden in je goede intentie, onzuiverheid, oneerlijkheid, machtsmisbruik, controle.

Eerst wilde ik naar de pers. Een artikel gaan schrijven over de wijze waarop de wet en regelgeving uitpakt voor goed bedoelende ondernemers. Iets over verstikkende regelgeving die alles wat leuk is uit de samenleving perst. Mijn gelijk halen. De strijd aan. In het licht zetten.
Dat ken ik wel van mezelf. De behoefte om te blijven staan daar waar ik vind dat ik gelijk heb. Maar ik heb ondertussen ook geleerd om mijn boosheid niet meer te projecteren, maar te verteren. Daarna kwamen er slimme ideeen over mazen in de wet, zonder de waarheid geweld aan te doen. En tot slot kwam de vraag: wat spiegelt dit ons? Zou het ook een vriendelijke wenk kunnen zijn van het universum om meer open te staan voor lokale Nederlandse vrijwilligers? 

Gisteravond besprak ik het met mijn kinderen. Die hadden zelf ook allemaal iets waar ze boos over waren, iets wat ‘niet eerlijk’ was. Mijn oudste kind van 17 nam het op voor de arbeidsinspectie. “Die mensen zijn de hele tijd bezig met heel ernstige uitbuiting van arbeidsmigranten die heel slecht behandeld worden. Ik heb liever dat er strenge regels zijn om dat te voorkomen, en dat er dan 1 bedrijf zoals jullie de dupe wordt”. Mijn kind van 15 zag het als bevestiging voor zijn idee dat we af moeten van wetten en regels, en moeten werken met afspraken. “Jullie vrijwilligers zijn mensen die iets van de wereld willen zien. Iedereen is er blij mee. Laat de mensen toch met rust.”

Ik zie een wereld waarin opgezocht wordt in regels, protocollen en wetten of iets goed of fout is. Waar ambtenaren opzoeken of iets mag, of dit onderbouwd willen zien door een rapport. Waar ons menselijke oordeelvermogen over goed en fout als niet objectief of niet relevant ter zijde wordt geschoven.

Hoe ga jij hier mee om? Hoe ga jij om met regels en protocollen die onrechtvaardig voelen? Ga je in verzet of kies je voor iets anders? Hoe zou dat er uit zien? Als je het leuk vindt kun je jouw persoonlijke reflectie delen via info@maanhoeve.nl . Ik maak dan later een compilatie van de reacties.